| اخبار |
» تپههاي باستاني استان گلستان
دوشنبه ۳ ارديبهشت ۱۳۸۶, ۰۳:۰۲
تپههاي باستاني هفت هزار ساله استان گلستان زمينه مستعدي را جهت تحقيقات باستانشناسي و فرصت مناسبي را براي بازديد گردشگران فراهم آورده است.
تپههايي كه بيش از يكهزار مورد اعلام شده و هريك براساس كاوشهاي باستان شناسي برههاي از زندگي، دست ساختهها، معماري، دفاع ازكيان و فرهنگ مردمان دورههاي مختلف ساكن در اين منطقه است.
كارشناس باستان شناسي سازمان ميراث فرهنگي گفت : بيش از يكهزار و ۳۰۰ تپه باستاني در گلستان وجود دارد كهحدود يك سوم آنها تاكنون به ثبت آثار ملي رسيده است.
محمد مهدي برهاني در گفت وگو با خبرنگار ايرنا افزود: از جمله اين تپه- ها ميتوان به قلعه خندان، تپه اوزينه و تپه دشت حلقه اشاره كرد.
از جمله تپههاي تاريخي شاخص در استان "تپهخاكي درشرق گلستان، دشت حلقه در حوزه شهرستان مينودشت، سقرتپه در شمال شهرستان آققلا وتپه خاكي در حوزه شهرستان بندرگز" است.
همچنين تپه بسيجيان در آزادشهر ، تپه دلگشا و آق تپه در گنبدكاووس ، تورنگ تپه و تپه قلعه خندان درگرگان، شغال تپه درعليآبادكتول، تپه انجيلو در راميان و شاه تپه در بندرتركمن از ديگر جاذبههاي تاريخي در نقاط مختلف استان گلستان هستند.
برهاني با بيان اينكه تپههاي باستاني گلستان بيانگر سابقه استقرار بشر در جغرافياي استان است، اظهارداشت: اين تپهها نشانه قدمت چندين هزار ساله انسان در اين حوزه ميباشد.
به گفته وي از جمله مهمترين سايتهاي پيش از تاريخ گلستان ميتوان به تورنگ تپه و شاه تپه اشاره كرد كه قدمتي بالغ بر هفت هزار سال دارند.
برهاني افزود: از بين تپههاي باستاني استان ، شهرستان مينودشت در شرق گلستان با ۱۱۰مورد بيشترين آثار ثبت شده را در خود جاي داده است.
به گفته وي دليل اين تراكم قابليتهاي زيستي و استقراري اين منطقه از استان گلستان است.
در اين زمينه ميتوان به وفور منابع آب ، وجود زمينهاي كشاورزي مستعد و ساير قابليتهاي مورد نياز براي استقرار بشر در اين منطقه اشاره كرد.
ازسوي ديگر كاوشهاي باستان شناسي بر روي تپههاي باستاني، اين عرصهها را به عنوان موزههاي روباز و محوطههاي فرهنگي پيش روي علاقمندان به تاريخ و جستجوگران فرهنگي و گردشگران قرار داده است.
كارشناس باستان شناسي سازمان ميراث فرهنگي ، صنايع دستي و گردشگري گلستان در مورد برخي كاوشهاي انجام شده در تپههاي باستاني استان گفت :
تورنگ تپه و شاهتپه قديميترين تپههاي استان است كه مورد كاوش باستان- شناسان قرار گرفته است.
برهاني افزود: اغلب اين كاوشها منجر به كشف آثار معماري دورههاي گذشته، ابزارهاي مورد استفاده آنان و ديگر مواد و يافتههاي فرهنگي هر دوره شده است.
به گفته وي نتايج اين كاوشها هر كدام سهمي در آشنايي با تاريخ گذشتگان را پيش روي افراد علاقه مند به تاريخ و باستان شناسي قرار ميدهد.
براساس اين يافتهها تاكنون برخي كاوشها در تورنگ تپه در لايههاي متعلق به دوره ساساني بقاياي صفهسازي (سكوهاي آجري) را نشان داده است.
اين كارشناس باستان شناسي اضافه كرد: در كاوشهاي باستان شناسي كه در دشت حلقه انجام شده بقاياي معماري حكومتي مشخص شد كه به دوره اشكاني تعلق دارد.
به گفته وي همچنين در قلعه خندان بقاياي يك حصار و يازده برج ديده شده است.
وي در مورد عوامل آسيب رسان به اين آثار نيز گفت: عوامل طبيعي همچون تاثيرات اقليمي شامل باد، باران، تغييرات دما، فرسايس، چراي دام رسوب گذاري دشت و سيلابها از جمله عوامل مخرب آثار تاريخي و باستاني است.
به گفته وي همچنين در اين زمينه نقش عوامل انساني را بايد درنظر داشت، عواملي همچون شخم كشاورزي كه همه ساله بخشي از ارتفاع تپهها را كاسته و آن را كم ميكنند.
در اين زمينه احداث ابنيه و تاسيسات راه و ساختمان، پروژههاي صنعتي و حفاريهاي غيرمجاز را بايد به عوامل آسيب رسان اين آثار اضافه كرد.
برهاني اضافه كرد: توسعه شهري بدون در نظر گرفتن ارزشهاي ميراثي و فرهنگي يكي از عوامل مهمي است كه در سنوات اخير به شدت به ميراث فرهنگي آسيب وارد كرده است.
اين كارشناس باستان شناسي ميراث فرهنگي گلستان با تاكيد بر لزوم حفاظت از اين آثار اظهار داشت : عدم رعايت قوانين حفاظتي عرصهها و حريم آثار فرهنگي و تاريخي زمينه را براي آسيب ديدن اين مناطق فراهم ميكند.
وي با بيان برخي اقدامات سازمان در حفاظت از اين ابنيه و آثار تاريخي تصريح كرد: دربرخي از اين آثار تعيين حريم شده واقداماتي همچون ميلهگذاري و فنس كشي براي حفاظت صورت گرفته است.
ايجاد يگان حفاظت پاسداري ميراث فرهنگي از ديگر اقدامات حفاظتي از تپه- هاي باستاني و تاريخي استان است كه اعضاي اين يگان با سركشي مستمر مانع از حفاريهاي قاچاق و غيرمجاز و آسيب به اين عرصهها ميشوند.
تشكلهاي غيردولتي انجمنهاي دوستدار ميراث فرهنگي نيزاز گروههايي هستند كه در زمينه حفاظت ازميراث فرهنگي منطقه با سازمان ميراث فرهنگي همكاري مي كنند.
برهاني كه همزمان با هفته بزرگداشت بناها و محوطههاي تاريخي گفت و گو مي كرد، همچنين از مردم استان گلستان خواست تا باتشكيل انجمنهاي دوستدار ميراث فرهنگي و يا به شكل منفرد در دفاع از عرصههاي تاريخي استان تلاش كرده و سازمان را ياري رسان باشند.
استان گلستان با ۲۰هزار و ۴۳۷كيلومترمربع وسعت بيش از يك ميليون و ۶۱۳هزار نفر جمعيت دارد.
گلستان در شمال ايران هم اكنون محل سكونت اقوام و گروههاي مختلف با فرهنگهاي متنوع است.
ازبيست و نهم فروردين تا چهارم ارديبهشت ماه امسال بهنام هفته بزرگداشت بناها و محوطههاي تاريخي نامگداري شدهاست.
|
