نگاهي به زيارتگاه باباتكيه در شهرستان مينودشت در 29 مرداد 1386 11:43 بعدازظهر
زيارتگاه باباتكيه در روستاي پاسنگ پايين بخش گاليكش از توابع شهرستان مينودشت از مناطق زيارتي و گردشگري استان گلستان است كه در بين كوههاي مرتفع، جنگل و زمينهاي كشاورزي قرار گرفته است.
اين بنا در دامنه شمالي نيلي كوه واقع شده و با شهر گاليكش در شرق استان حدود ۱۲كيلومتر فاصله دارد.
براساس اعتقادات اهالي روستاي پاسنگ و به استناد شجرهنامه موجود، اين زيارتگاه مربوط به آصف پسر برخياي وزير يا دبير سليمان نبي (ع) و يا دانشمندي از بنياسراييل است.
دانشنامه گلستان در اين زمينه مينويسد از ديگر مطالبي كه براي آصف بيان شده خنياگري مشهور در زمان داوود نبي بوده است.
به گفته زايران و اهالي، اين شخص به دليل آنكه اغلب در مجاورت و نزديكي درخت چنار مينشسته و به سيروسلوك ميپرداخته يا با مريدان و ياران خود حلقههاي تعليم و موعظه برپا ميداشته به بابا تكيه معروف شده است.
همچنين گفته شده است به دليل اينكه آصف برخيا به هنگام فرار از سوي تكفيركنندگان به اين منطقه رسيده و پناه گرفته و به هنگام استراحت به قتل رسيده است از اين رو به اين مكان باباتكيه ميگويند.
بنابر اين گزارش آصف برخيا يا همان باباتكيه يك عارف و صوفي كامل بوده زيرا كلمه بابا خاص مشايخ و بزرگان صوفيه بوده است.
به نظر ميرسد كه زيارتگاه باباتكيه در آغاز يك خانقاه و محل اجتماع صوفيان و مريدان آصف برخيا بوده كه بعدها جسد وي را در اين مكان دفن كرده و اين مكان بتدريج به زيارتگاه تبديل شده است.
از نظر وضعيت ساختماني، بناي قديمي اين زيارتگاه خراب شده و بناي كنوني در سال ۱۳۵۰به جاي آن ساخته شدهاست، اين بنا در حال حاضر آجري بوده و منحصر به يك اتاق به شكل مربع و سقف شيرواني فلزي به اندازه ۹در ۱۰متر است.
به گزارش ايرنا در ورودي آن در ضلع شرقي زيارتگاه قرار دارد و نماي خارجي آن به صورت قوس هلالي است.
زيارتگاه باباتكيه از دو قسمت فضاي اصلي يا شبستان ساده و كفشكن تشكيل شده كه با يك در به همديگر مربوط ميشوند.
در فضاي اصلي يا شبستان چيزي جز صورت قبري ساده ديده نميشود كه نماي قبر به صورت يك ضريح فلزي سبزرنگ به ارتفاع حدود ۱/۵متر و طول دو متر به شكل قبرهاي پشتهاي ساخته شده است.
كفشكن زيارتگاه نيز به شكل مستطيل است و با يك شبستان دراز از زيارتگاه جدا ميشود در داخل آن دو تيغه آجري به ارتفاع ۳۰سانتي متر ساخته شده كه زائران شمعهاي نذري خود را روي آن روشن ميكنند.
نماي خارجي و داخلي زيارتگاه ساده و عاري از هرگونه تزيين و عناصر هنري است و دو پنجره فلزي ساده در طرف شرقي بقعه ديده ميشود.
فضاي بيروني زيارتگاه محوطهسازي شده است، در حياط آن مزار و قبور مسلمين و شهداي روستاي پاسنگ بالا و پايين قرار دارد.
در اين محل دو گونه قبر ديده ميشود. قبرهاي قديمي كه فاقد سنگ مزار و به صورت قلوه سنگ چين و شكل بيضي است و قبرهاي جديد كه داراي سنگ قبر بوده كه روي آن مشخصات كلي فرد متوفي شامل نام و نام خانوادگي، نام پدر، تاريخ ولادت و وفات حجاري شده است.
در بعضي از سنگ قبرها همچنين آيات قرآني به منظور طلب آمرزش و رحمت براي متوفي، نوشته شده است.
نام روستا به اين دليل پاسنگ ناميده شده كه در مجاورت و نزديكي نيليكوه و جنگل واقع شده، در اين ارتباط روستاي بالاتر از زيارتگاه باباتكيه كه به جاده بينالمللي مينودشت - مشهد و به شهر گاليكش نزديكتر است را پاسنگ بالا و روستاي داراي زيارتگاه را پاسنگ پايين ناميدهاند.
رودخانه روستا با فاصله كمي از شمال و شرق زيارتگاه ميگذرد و باعث آباداني بيشتر محيط اطراف و پرمحصولي زمينهاي كشاورزي و سرسبزي و طراوات منطقه شده است و به اين دليل در محوطه زيارتگاه باباتكيه درختان تنومند و كهنسالي نظير چنار، گردو، راش، صنوبر، شمشاد، انجير، انار و توت ديده ميشود.
به نوشته دانشنامه گلستان عمر برخي از اين درختان تا چندصد سال تخمين زده ميشود كه در اين ميان يك درخت چنار در فاصله كمي از بقعه و در مجاورت رودخانه و راه دسترسي روستا روييده است كه نزد اهالي از اهميت خاصي برخوردار است و با توجه به شكل ظاهري و تنومندي آن بهنظر ميرسد كه عمر درازي داشته باشد.
شهرستان ۱۲۷هزار نفري مينودشت با يك هزار و ۵۷۷كيلومتر مربع وسعت در شرق استان گلستان قرار دارد، در بخش گاليكش اين شهرستان ۶۵هزار نفر زندگي ميكنند.